Belgian Roots Nights

The tradition & historical record

De Belgian Roots Nights (BRN) begonnen in december 2000 als een indoorfestival in de Antwerpse concertzaal Hof ter Lo (later Trix), waarbij de nadruk kwam te liggen op jonge, Belgische bands uit de toen boomende roots-rock’n’rollscene daar. In totaal zou het festival 10 jaar lopen en 20 edities kennen. Het uitgangspunt was van een eclectische affiche samen te stellen bestaande uit diverse rootsgenres (zoals blues, rockabilly en bluegrass) om zo deze niches elkaar te laten ontmoeten en tot muzikale kruisbestuivingen te komen. ¹

Tot de rootsgenres werden gerekend alle muzikale stijlen, ‘de oervormen’, die aan de wieg van de moderne pop en rock hebben gestaan: blues en rhythm’n’blues, hillbilly, bluegrass, honky-tonk, gospel, cajun en zydeco, soul; met ook aandacht voor de Zuid-Amerikaanse (son, mambo, …) en Afro-Caraïbische varianten als ska en reggae, naast sommige vormen van Eurofolk (Balkan, klezmer e.d.). Ook de ‘erfgenamen’ in eerste lijn zoals surf, rockabilly, doo wop, psychobilly, alternative country, etc., kwamen daarbij aan bod. De Belgian Roots Nights beoogden in het bijzonder de Belgische scene in de spotlights zetten; gaandeweg kregen ook buitenlandse acts - uit de Europese buurlanden én de USA - een plaats op de affiches. Van belang was en bleef dat het om originele muziek moest gaan; loutere tributes, coverbands of nostalgia acts werden bewust niet geprogrammeerd. Er moest eigen werk gebracht worden; en wanneer toch andermans werk werd vertolkt was het belangrijk dat dat geïnterpreteerd werd; met een eigen touch eraan gebeurde. Een typische Belgian Roots Night telde 5 à 6 acts: een opener, een of twee follow-ups, een headliner en een afterparty band. Een DJ(-collectief) sloot traditiegetrouw elke avond af. Tijdens de change-overs op het hoofdpodium speelde doorgaans ook nog een kleinere act ongeveer drie sets van elk ca. 20’ op de bar stage. Centraal kwamen jonge, nieuwe bands te staan; al werden na verloop van tijd ook iconen als Wanda Jackson, Johnny Winter, the Fabulous Thunderbirds, Dick Dale, Lee Rocker, the Boss Hoss, the Reverend Horton Heat, Dale Watson, the Paladins, Wayne Hancock, the Legendary Soul Stirrers e.a. als headliner aangetrokken. ¹

Een expliciet uitgewerkte artistieke vormgeving vormde mede het gelaat van de concertenreeks, en verhoogde de herkenbaarheid. Bijzonder waren o.a. de formaten waarvoor gekozen werd: de langwerpige ‘halve A1’ (verticale snijlijn) van BRN #1 t&m #13, en het pure vierkant van BRN #14 t&m #20, waren tot dan toe zeldzaam. (Link naar alle designs.) ¹

Tot en met editie #15, in mei 2008, waren de Belgian Roots Nights exclusieve producties voor de Antwerpse concertzaal Hof ter Lo. Na de verzelfstandiging van dit stedelijke podium tot jeugd- & muziekcentrum Trix (vzw) ging initiatiefnemer en programmator SOUND & VISION samenwerkingsverbanden aan met cultuurhuizen als kunst- & cultuurcentrum De Warande (Turnhout), Democrazy (Gent), Petrol (Antwerpen), theater Minnemeers (Gent), en het OLT/ Openluchttheater ‘Rivierenhof’ van de Arenbergschouwburg (Antwerpen). Samen met het boekingsagentschap Twinstreet Bookings werden ook inhoudelijk enkele coproducties uitgewerkt. ¹

De eclectische benadering van de programmatie - het in dialoog brengen van verschillende genres binnen het containerbegrip ‘roots’ - heeft het ook navolging gekregen. Getuige daarvan zijn o.a. de talrijke spin-offs (“Antwerp Roots Night”, “Turnhout Roots Night”). Maar ‘roots’ als muziekgenre wist ook aansluiting te vinden bij de mainstream rockfestivals. Een roots band op de affiche zetten werd niet meer als oubollig ervaren. Ook het werken met een band in de bar, bij wijze van entr’acte, en met een afterparty band (het was tot dan toe ongebruikelijk dat er nog een band op het hoofdpodium speelde na de headliner) was zeldzaam. BRN deed ook aan eigen producties: zo was er het koppelen van fifties- en rockabillyicoon Wanda Jackson (USA) aan de Belgische rootsrock’n’rollband the Seatsniffers - wat een langdurige samenwerking, met enkele Europese tournees tot gevolg had. En het 50-jarige verscheiden van rock’n’rollpionier Buddy Holly, in 2009, was de aanleiding tot een ‘All-Star’ begeleidingsband uit de roots scene die optrad met performers uit andere, meer mainstream genres (uit de classic rock, pop en media) - een concept dat later, in 2012 en 2013, herhaald werd ter ere van Elvis Presley (zelfde productie en producenten, echter niet meer onder de noemer van “Belgian Roots Night”) met optredens in concertzaal De Roma (Antwerpen), de schouwburg van Mechelen en op het Hobokense parkfestival “Camping Louisa” (Antwerpen). ¹

Muziekjournalist Geert Op de Beeck sprak in HUMO (2007) over “(…) de onvolprezen ‘Belgian Roots Nights’ (…)”. In 2008 kopte reporter Gunter Jacobs in Gazet van Antwerpen dat de “Belgian Roots Nights een begrip” zijn. In het toenmalige VRT-televisieprogramma “De Rode Loper” werd, in september 2006 ruim aandacht besteed aan het muzikale ‘huwelijk’ tussen rockabillyicoon Wanda Jackson en de Belgische band the Seatsniffers. Zowel op het VTM- als het VRT-journaal kwam het (uiteindelijk: laatste) concert op Belgische bodem van bluesicoon Bo Diddley (4 mei 2007) uitgebreid aan bod - en dit opnieuw bij diens schielijke overlijden een jaar later, in juni 2008. ¹

The text above is adapted from the Wikipedia article “Belgian Roots Nights”, available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 licence. ¹

Belgian Roots Nights is recorded in open cultural data. The structured record cited below does not describe the practice, and this entry has not yet been reviewed by a person familiar with the tradition. ²