The tradition & historical record
4 min read · 2 sourcesDe fête des limaces (slakkenfeest) is een katholiek feest in zuidoostelijk Frankrijk, ter viering van de rijkdom die de olijf ooit aan de Province gebracht heeft. Het feest wordt jaarlijks in juni gehouden op de eerste donderdag na Sacramentsdag. Het begint traditioneel met een mis in de avonduren en heeft als hoogtepunt de nachtelijke processie (de procession aux limaces) met olielampjes gemaakt van slakkenhuizen gevuld met olijfolie. Deze processie wordt door de priester met het heilige sacrament afgesloten. De benaming van deze festiviteit is enigszins misleidend, want het gaat gedurende dit festival dus niet om slakken (limaçes is een verzamelwoord voor huisjes- en naaktslakken) en worden alleen de schelpen van huisjesslakken (fr: limaçon, synoniem voor escargot) gebruikt als basis voor de olielampjes die de processie verlichten. Een betere benaming zou derhalve fête des limaçons zijn, ook al is deze in het licht van de betekenis van het feest nog steeds enigszins misleidend. 1
Oorsprong naam
Voor het feest werden van oudsher in olijfgaarden gevonden slakkenhuisjes gevuld met versgeperst olijfolie en een lontje. Dit lontje werd ontstoken, zodat een lantaarn verkregen werd. Met deze brandende lantaarntjes werden in de periode van olijfolieproductie tot het moment van het inflessen van de olijfolie nachtelijke processies gehouden. Over het waarom slakkenhuisjes als olielamp gebruikt werden verschillen de inzichten. Een hiervan is dat het feest een paganistische oorsprong heeft: de slak stond van oudsher symbool voor natte periodes. Door de opening van de huisjes naar de hemel te richten zou regenval gewekt worden. Een andere verklaring gaat terug naar de 16e eeuw. Paus Paulus III kwam in 1538 naar Nice om vrede te stichten tussen Frans I en Keizer Karel V. De paus kreeg het voor elkaar een tienjarig bestand tussen de twee aartsvijanden te beklinken. Dit zou door de bevolking van Nice met feestelijkheden gevierd zijn, waarbij olielampjes gemaakt van slakkenhuisjes de toegangsroutes tot de stad sierden. Een variant hierop is weer dat Keizer Karel V met slakkenhuis-olielampjes geëerd zou zijn toen hij eens het dorpje Gorbio bezocht. 1