The tradition & historical record
3 min read · 2 sourcesGúller festivalı — Namangan qalasında hár jılı ótkiziletuǵın gúlshilikke tiykarlanǵan festival. 1
Tariyxı
Namangan qalasında dáslepki márte gúl kórgizbesi 1961-jıldıń 24-27-avgust kúnleri shólkemlestirilip, ol bayram retinde dástúrge aylandı. Keyingi úsh jıl ishinde baǵ, gúlshilik, gúller festivalı úlken dárejege kóterildi. Hátte, tırna qatar gúller kárwanı dúzildi. XIX ásirde bul baǵ (Babur baǵı ) ornında «Gúlzar» atlı máhelle bar bolǵan. Bul jerde xalıq gúller jetistiriw, gúlli ishimlikler, nektarlar, gúllerden hár qıylı mazalı zatlar hám tatımlıqlar hám de gúlden pal islep shıǵarıw menen shuǵıllanǵan. Birpara gúl túrleriniń japıraqlarınan hám túbirlerinen shıpalı demlemeler tayarlanǵan. Gúl óndiriwshiler máhellesiniń mabası Qoqan xanı Xudayarxan jetip bardı hám ol bul jerde medrese qurıwǵa qarar etti. Xalıqtı qalanıń basqa bólimlerine kóshirip, imaratlar qurılısı baslanadı. Hár jılı ótkeriletuǵın bayramlarda da gúl óndiriwshilerdiń qatnasıwshıları, hám gózzallıqtıń ıshqıpazları barǵan sayın kóbeyip basladı. Bayram may ayınıń aqırında, gúller eń shıraylı kóriniste bolǵanda hám gúl óndiriwshiler óz kórkem ónerleriniń barlıq zawıqların kórsetiwleri múmkin bolǵan waqıtta ótkeriw dástúrge aylandı. 2018-jıldan baslap «Gúller bayramı» «Gúller festivalı» dep ózgertirildi hám Xalıqaralıq mártebege iye boldı. Sebebi ol jaǵdayda tekǵana Ózbekstan, bálkim qońsılas mámleketlerdiń gúl óndiriwshileri de qatnasa basladı. 1
Payda bolıwı
Namangan qalasınıń qutlı áyyamında hár qıylı guller kórgizbesi, oǵan sáykes mádeniy ilajlar shólkemlestiriledi. Usta gúlshiler, kárxana, shólkem hám mákemelerdiń háwesker baǵmanları gúller kórgizbesinde 100 den artıq kompozitsiyalı kórinislerdi payda etedi. Bunnan tısqarı konfrenciyada shet el mámleketler, sonıń menen birge wálayatlardan kelgen gúlsúyiwshiler de óz ónimlerin kórsetip beredi. Bayram programmasınan qatar kewil kóterer ilajlar da orın aladı. Atap aytqanda, festival sheńberinde Zahiriddin Muhammed Babur atındaǵı mádeniyat hám dem alıw baǵında ónermentshilik buyımları, kitaplar, fotosúwretler, milliy lipaslar kórgizbesi bolıp ótedi. Bunnan tısqarı ana jurt, tábiyat kórinisilerin sáwlelendirgen súwretler kórgizbesi shólkemlestiriledi. Festival juwmaǵında bayramda aktiv qatnasqan hám arbitrler komissiyasınıń eń kóp dawısın toplaǵan gúlshiler hám de shólkemler qımbat bahalı sıylıqlar menen sıylıqlanadı. Xalıqaralıq gúller festivalı Namangan qalasınıń oraylıq kóshelerin aylanatuǵın hám tań qalarlıq gúller menen bezetilinetuǵın 200 den artıq avtomobilden ibarat avtokárwan menen baslanadı. Sonnan keyin Babur atlı mádeniyat hám dem alıw baǵında ilajdıń saltanatlı ashılıw dástúri bolıp ótedi. 1
60-Xalıqaralıq gúller festivalı
60 jıllıq gúl bayramına Qubla Koreya, Rossiya, Túrkiya, Niderlandiya hám qońsılas mámleketler, Qırǵızstan, Tájikstan, Qazaqstan, Túrkmenstannan shet el qonaqları shaqırılǵan. Ilajda 150 dana gúlshilik penen shuǵıllanatuǵın isbilermenler, sonıń menen birge, 300 den artıq háwesker gúlshiler qatnasqan, festival tariyxında dáslepki márte 10 million top gúl nálleri egilgen. 1
61-Xalıqaralıq gúller festivalı
2022-jıl ótkerilgen Gúller festivalı 15 kún dawamında bolǵan. Sol waqıtqa shekem bul festival jeti kún dawamında dawam etken. Usı xalıqaralıq festivalda wálayatlardan kelgen 250 dana usta gúlshiler hám de 22 shet el mámleketten kelgen sheber gúlshi qánigeler, landshaft dizaynerleri gúlshilik boyınsha sheberligin kórsetken. Xalıqaralıq gúller festivalına tayarlanıw sheńberinde Namangan qalasındaǵı 16 gektarlıq Zahiriddin Muhammed Babur atındaǵı baǵda 8 gektar maydanǵa gúl egilgen. Jigirma kún dawamında jámi 1500 dana óz tilegi menen járdemshiler 30 túrdegi 16 million gúllerdi egip shıqqan. Festivalda 300 túrdegi gúller kórsetilgen. Bayram juwmaǵında kárxana -shólkemler hám gúlshiler 12 nominatsiya boyınsha sıylıqlanǵan. 1
Tán alıw
Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2021-jıl 4-avgustta «Respublika aymaqlarında gúlshilik hám nálshilikti jáne de rawajlandırıw haqqında»ǵı pármanı daǵazalandı. Párman menen Ózbekstan Turizm hám mádeniy miyraslar Ministrligi, Ekologiya hám átirap -ortalıqtı qorǵaw mámleket komiteti hám Namangan wálayatı hákimligi menen birgelikte hár jılı aprel-may aylarında Xalıqaralıq gúller bayramın ótkeriw ilajları programması tastıyıqlandı. 1
The text above is adapted from the Wikipedia article “Gúller festivalı”, available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 licence. 1
Gúller festivalı is festival, according to the structured record cited below. This entry was generated automatically from that record and has not yet been reviewed by a person familiar with the tradition. 2