keripik jèngkol

The tradition & historical record

Keripik jengkol nya'entu keripik nyeng dikeja deri bua jèngkol nyeng dijadiin bentuk keripik terus digorèng ampé garing terus kres. Keripik jèngkol dikeja deri ambregan jèngkol ama tepung kanji, garem, gula, ama bumbu-bumbu laènnya. Keripik jèngkol lajim dikeja deri jèngkol tua nyeng dimasak liwat berapa rèrodan masak, kaya' direbus (bakal ngurangin mambunya), diiris tipis, ama digorèng ampé garing terus kres. Abis entu, ni keripik dikasi bumbu manis atawa pedes bagèn ngresep, nyeng jadiin dia cemil-cemilan has nyeng béda deri nyeng laèn. ¹

Keripik jèngkol jadi atu panganan terdisionil has orang Betawi nyeng asalnya deri daèrah Jakarta. Jèngkol uda deri jaman kolot jadi bagèan masakan nusantara. Jèngkol bukan cuma sembarang makanan, tapi juga' bagèan deri jati diri budaya ama ketumanan makanan deri jaman kumpi-kumpi. ¹

Jèngkol uda lama jadi bagèan masakan masarakat Betawi. Senajan ada punya mambu nyeng béda terus tajem juga', tapi jèngkol dikeja jadi macem-macem panganan nyeng ajib, kaya' semur jèngkol, rendang jèngkol, atawa jèngkol balado. Kewontenan pu'un jèngkol nyeng idup subur di latar ruma orang-orang Betawi (utamanya di daèrah Pondok Gedé ama Lobang Buaya) jadiin jèngkol jadi ba'an panganan nyeng gampang dicari ama nyohor di kalangan masarakat Betawi. Ngalor-ngidulin wayah, masarakat Betawi mulain ngeja macem-macem cara bakal ngeja jèngkol jadi awètan ama ta'an lama, serènta gampang bakal dimakan. Atu ihwal nyeng ajib banget entu jadiin jèngkol bakal jadi keripik. Tangèan pengejaan keripik jèngkol mulain deri ngrebus jèngkol bakal neken mambunya, terus diiris tipis, terus digorèng garing terus kres. Ni keripik terusannya dibumbuin ama macem-macem bumbu has nyeng ngeja rasanya jadi pedes guri. ¹

Ni dia ba'an ama cara ngeja keripik jèngkol. ¹

Bua jèngkol Aèr Cabé rawit Cabé méra gedé Bong puti Bong méra Gula puti Garem ¹

Rebus jèngkol dalem aèr nyeng belebek-belebek ampé empuk, terus angkat tirisin. Iris jèngkol tipis-tipis. Gorèng irisan jèngkol dalem minyak panas ampé garing terus kres, terus angkat tirisin. Tumis bumbu alus maké minyak sedikit ampé wangi. Tambain aèr, gula, ama garem bagèn pas. Masak ampé bumbunya nggulek. Pasupin tu keripik jèngkol nyeng uda digorèng ke dalem tumisan bumbu. Aduk ampé keripiknya pada cèmong-cerèmong ama bumbunya, terus angkat. Tanjain abis tu keripik rada dingin. ¹

The text above is adapted from the Wikipedia article “Keripik jèngkol”, available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 licence. ¹

keripik jèngkol is recorded in open cultural data. The structured record cited below does not describe the practice, and this entry has not yet been reviewed by a person familiar with the tradition. ²