Կոխ պար կամ Հսկայի պար, հայկական ժողովրդական կատակերգական-սպորտային պար, որում ներկայացված է երկու ըմբիշների պայքարը։ Մրցակիցները կոխի ավանդական պարն են պարում, որից հետո միայն սկսվում է մրցամարտը։ Մարտից հետո հաղթողը պարում էր «Հաղթանակի պ…
No licensed photograph yet
Four in five rooms open without one. Add a photograph with a declared licence and your credit sits under it, permanently.
Կոխ պար կամ Հսկայի պար, հայկական ժողովրդական կատակերգական-սպորտային պար, որում ներկայացված է երկու ըմբիշների պայքարը։ Մրցակիցները կոխի ավանդական պարն են պարում, որից հետո միայն սկսվում է մրցամարտը։ Մարտից հետո հաղթողը պարում էր «Հաղթանակի…
01 · What it is
Living Tradition
Documented cultural tradition on record; family classification awaits an editor.
02 · Where & name
Armenia
Written in its own script on record as Կոխ (պար).
03 · How it is doing
□□□□ (Not yet assessed)
Documented in open cultural records, but no cited field assessment of its current vitality has been added here yet.
04 · Proof & reuse
2 cited sources
Every claim links to a public record below. Free to quote, teach, and share under CC BY-SA 4.0.
Chapter Takeaways
ՍտուգաբանումՊարի անվանումը կապված է հայկական ազգային ըմբշամարտի Կոխի հետ և նշանակում է «պար-ըմբշամարտ» ։
ԿատարողներՀայ ազգագրագետ Գ.Երզնկյանցը, նկարագրելով 1898 թվականին Լոռիում տեղի ունեցած հայկական հարսանիքը, նշում է, որ տոնախմբությունների ժամանակ հանդես են եկել մենապարերով, Զոպիի երգ-պարով և Կոխի մարտական պարով։ Գոտեմարտից առաջ…
Common Questions Answered on Record
What is kokh par in plain words?
Կոխ պար կամ Հսկայի պար, հայկական ժողովրդական կատակերգական-սպորտային պար, որում ներկայացված է երկու ըմբիշների պայքարը։ Մրցակիցները կոխի ավանդական պարն են պարում, որից հետո միայն սկսվում է մրցամարտը։ Մարտից հետո հաղթողը պարում էր «Հաղթանակի… In local script on record, it is written Կոխ (պար).
Where is kokh par practised or documented?
Sources on this page place kokh par in Armenia.
What is the current condition of kokh par today?
□□□□ (Not yet assessed): Documented in open cultural records, but no cited field assessment of its current vitality has been added here yet.
How do I cite or share this kokh par entry?
Cite as: "kokh par." folkroom, https://folkroom.org/art-forms/kokh-par, text CC BY-SA, with attribution.
Կոխ պար կամ Հսկայի պար, հայկական ժողովրդական կատակերգական-սպորտային պար, որում ներկայացված է երկու ըմբիշների պայքարը։ Մրցակիցները կոխի ավանդական պարն են պարում, որից հետո միայն սկսվում է մրցամարտը։ Մարտից հետո հաղթողը պարում էր «Հաղթանակի պարը»։ 1
Ստուգաբանում
Պարի անվանումը կապված է հայկական ազգային ըմբշամարտի Կոխի հետ և նշանակում է «պար-ըմբշամարտ» ։ 1
Կատարողներ
Հայ ազգագրագետ Գ.Երզնկյանցը, նկարագրելով 1898 թվականին Լոռիում տեղի ունեցած հայկական հարսանիքը, նշում է, որ տոնախմբությունների ժամանակ հանդես են եկել մենապարերով, Զոպիի երգ-պարով և Կոխի մարտական պարով։
Գոտեմարտից առաջ երկու մրցակիցները կատարում են պարտադիր պար։ Պարային գործողությունը սկսվում է առաջիկա պայքարին երկու երիտասարդների փոխաբերական նախապատրաստմամբ։ Դուրս գալով հակառակ կողմերից՝ նրանք փոխանակվում են ֆիքսված հայացքներով, թևերը ծալում, լարվում կռվի մեջ։ Այնուհետև ըմբիշները հավաքվում են մեջտեղում՝ ձեռքերը տալու, որից հետո նրանք նորից ցատկում են միմյանցից, կռանում են գետնին, մենամարտից առաջ ափերը քսում գետնին։
Պայքարը տարբեր հաջողությամբ է ընթանում՝ նախ մեկը, հետո մյուսը գետնին կռում է թշնամուն։ Այնուհետև նորից շրջանաձև պտույտներ են կատարվում, որից հետո տեղի է ունենում գագաթնակետը, երբ վճռական ճակատամարտում ըմբիշներից մեկը հաղթում է երկրորդին՝ նրան պառկեցնելով գետնին։ Եթե գոտեմարտում մարզիկների ստացած միավորները հավասար են, ապա պարի համար ստացած առավելությունը դառնում է որոշիչ, և տրվում է հաղթանակ։
Վերջում հաղթողը ձեռք է տալիս պարտվողին, օգնում վեր կենալ գետնից, ըմբիշները ընկերական գրկախառնվում են, համբուրվում և գնում բուռն պարի, հաճախ «Զուռնի տրինգի» երաժշտության ներքո։ 1
The text above is adapted from the Wikipedia article “Կոխ (պար)”, available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 licence. 1
kokh par is recorded in open cultural data. The structured record cited below does not describe the practice, and this entry has not yet been reviewed by a person familiar with the tradition. 2