Τα Πομπαία ήταν αρχαία γιορτή.
Εορταζόταν το μήνα Μαιμακτηριώνα προς τιμήν του Μειλίχιου Δία.
Ήταν καθαρτήρια γιορτή για καλή σοδειά. Γινόταν περιφορά του Κηρυκείου, το οποίο έδιωχνε τα κακοποιά στοιχεία της φύσης, και του Διός Κωδίου, δέρμα μαύρου κριαριού που θυσιαζόταν στο βωμό, πάνω στο οποίο γίνονταν καθαρμοί. Το δέρμα το θεωρούσαν μέσο καθαρμού και εξαγνισμού και μετά το τέλος της γιορτής πετιόταν μακριά.
Από τον πομπό (Κηρύκειον) και το δίον (προβιά) προέρχεται η λέξη αποδιοπομπαίος τράγος.
Σε άλλες ελληνικές πόλεις η γιορτή ονομαζόταν Ερμαία, λόγω της περιφοράς του Κηρυκείου του θεού Ερμή.
Ο Πλούταρχος στους Βίους Παράλληλους περιγράφει παρόμοια εορτή με σπονδές στο Δία και τον Ερμή που γινόταν στη Βοιωτία τη 16η του ίδιου μήνα, ο οποίος εκεί ονομαζόταν Αλαλκομένιος. 1
Πηγές
H. W. Parke, Festivals of the Athenians, 1977
Πάνθεον - Μαιμακτήρια και Πομπαία
Γιορτές του μήνα Μαιμακτηριώνα
Τα Πομπαία - Τελετή για έναν "καλό χειμώνα" 1
The text above is adapted from the Wikipedia article “Πομπαία”, available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 licence. 1
Pompaea is recorded in open cultural data. The structured record cited below does not describe the practice, and this entry has not yet been reviewed by a person familiar with the tradition. 2
The source record links this tradition to 1 external register, which can be verified through the citation. 2