The tradition & historical record
2 min read · 2 sourcesPowolniak – polski taniec ludowy należący do tańców regionalnych kurpiowskich. 1
Charakterystyka
Jest jednym z bardziej znanych i najtrudniejszych tańców z Puszczy Zielonej, ale i w Polsce. Jest dwuczęściowy, wykonywany w parach do muzyki instrumentalnej bez śpiewu. Tańczony jest, przeciwnie do nazwy, bardzo szybko (to jeden z najszybszych tańców ludowych w Polsce). Charakteryzuje go polirytmia – wykonywanie kroków w metrum nieparzystym do dwumiarowej muzyki (dzielenie na 3/4 lub 2/4). W rezultacie, dzięki temu, że tancerka wykonuje kroki z niewielkim opóźnieniem w stosunku do tancerza, powstaje swego rodzaju taniec w kanonie. 1
Zalicza się go do tańców wirowych, choć składa się z części korowodowej i wirowej. Tańczyć może dowolna liczba par. Tańczy się w kole. Na początku wszystkie pary ustawiają się jedna za drugą, drepcząc nogami w miejscu. Od tego powolnego szykowania się do tańca pochodzi nazwa tańca. Taniec składa się z kulejącego szybkiego chodu, po którym następuje dynamiczne wirowanie. Obroty są energiczne. Często tańczy jedna para, a pozostałe czekają na swoją kolej, podziwiając tańczących. Po solowych popisach wszystkie pary wirują w kole. Czasami podczas obrotu w prawo tancerz wykonuje przyklęk na jedno kolano. Taniec kończy się podwójnym lub potrójnym przytupem. Czasem zaakcentowane zakończenie połączone jest z hołubcem (uderzeniem piętą o piętę) albo obróceniem partnerki. Potem wraca się do dreptania w miejscu. O kunszcie tańczących świadczy, jak twierdzono na Kurpiach, umiejętność utrzymania na głowie szklanki z wodą. Mówi się, że powolniaka się fruwa, ponieważ najlepsi tancerze i tancerki tańczą go bardzo lekko i szybko. Tańczono go na weselach (szczególnie podczas zabawy gonienie po zastolu) i potańcówkach. Często grano go na koniec zabawy. Taniec jest podobny do polki bez nogę z Podkarpacia. 1
Linki zewnętrzne
Powolniak w wykonaniu tancerzy i kapeli Regionalnego Zespół Pieśni i Tańca „Kurpianka” z Kadzidła, dostęp: 2022-09-20 Zespół Folklorystyczny „Kurpiaki” – poleczka i powolniak, dostęp: 2022-09-20 Powolniak w wykonaniu osób z zespołu „Carniacy” i „Kurpie” z Ostrołęki Nauka kroków powolniaka – instruują Piotr i Bogumiła Zgorzelscy Melodia powolniaka w wykonaniu harmonisty Ignacego Mielnickiego 1
The text above is adapted from the Wikipedia article “Powolniak”, available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 licence. 1
powolniak is recorded in open cultural data. The structured record cited below does not describe the practice, and this entry has not yet been reviewed by a person familiar with the tradition. 2