The tradition & historical record
2 min read · 2 sources«Таўка́чыкі» — старадаўні беларускі народны танец (танец-гульня). Танец імітуе працэс абівання і таўчэння зерня ў ступе. Музычны памер 2/4. Тэмп ад умеранага да жвавага. Вядомы ў двух харэаграфічных варыянтах: гульня-карагод, ілюстравана-выяўленчы гульнявы танец. Найбольш старажытны варыянт уяўляў сабой сольны імправізаваны танец, у якім выканаўца з двума таўкачамі ці кіямі ў руках імітаваў працоўны працэс: пастукваў кіямі, прытупваў і прыпяваў. Часам выканаўца падскокваў як мага вышэй, станавіўся на рукі. Шырокае распаўсюджанне атрымаў варыянт танца гульня-карагод, што выконваўся на крыжы, які ўтваралі дзве пакладзеныя на падлогу доўгія лучыны, вілы і чапяла або простыя кіі. Адзін, пapa ці група танцораў пад песню ці прыпеўку пераскоквалі ў рытме музыкі з квадрата ў квадрат рознымі спосабамі: па-дэ-баскам, на адной ці дзвюх нагах, з адной нагі на другую і іншымі, стараючыся не закрануць рэчаў, якія ўтвараюць крыж на падлозе. Танцавальны варыянт таўкачыкаў мае тую ж сэнсавую нагрузку, але можа выконвацца сола ці парамі ў суправаджэнні песні, прыпевак або пад акампанемент дудкі са скрыпкай. Танец «Таўкачыкі» найбольш распаўсюджаны на тэрыторыі сучасных Брэсцкай, Віцебскай і Гродзенскай абласцей Беларусі. Танцы на крыжы, падобныя на «Таўкачыкі», бытавалі ў розных рэгіёнах Беларусі: «Лучыніца», «Заёнец», «Магера», а часам і «Мікіта». 1
Літаратура
Яшчанка В. М. «Таўка́чыкі» // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 459. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15). Чурко Ю. М. «Таўка́чыкі» // Этнаграфія Беларусі: Энцыклапедыя / Рэдкалегія: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1989. — С. 493. — 575 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-014-9. 1
Спасылкі
Танцы, отображающие трудовые процессы и бытовые явления // Портал Dancesport.by (руск.) 1
The text above is adapted from the Wikipedia article “Таўкачыкі (танец)”, available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 licence. 1
Tavkachiki is recorded in open cultural data. The structured record cited below does not describe the practice, and this entry has not yet been reviewed by a person familiar with the tradition. 2