Triënnale Brugge

The tradition & historical record

Triënnale Brugge brengt hedendaagse kunst en architectuur naar de unieke Unesco-werelderfgoedomgeving van Brugge. Wat in 1968 startte als een traditionele overzichtstentoonstelling van actuele Belgische kunst, evolueerde, na een lange onderbreking, tot een driejaarlijks evenement waarbij een artistiek team (inter)nationale kunstenaars en architecten uitnodigt om nieuwe, sitespecifieke installaties voor de stad te ontwikkelen en te tonen. Vertrekkende van een vooropgesteld/overkoepelend thema, nemen ze vijf maanden lang de publieke ruimte in met hedendaagse creaties die doen nadenken over de stad, haar toekomst en uitdagingen wereldwijd. Met deze tijdelijke, artistieke ingrepen neemt Triënnale Brugge een unieke plaats in in het Belgische kunstenlandschap. ¹

Om Brugge los te maken van zijn middeleeuws pittoresk imago en op de kaart van de hedendaagse kunstwereld te zetten, besloten enkele gedreven kunstliefhebbers in de late jaren 50 van de twintigste eeuw om actie te ondernemen. Het Onafhankelijk Cultureel Forum Raaklijn, een groep Bruggelingen, verzamelde zich rond Herman Sabbe, Paul de Wispelaere en Jan van der Hoeven. Dankzij Raaklijn stelden in 1958 Luc Peire en Victor Servranckx tentoon in Brugge. De groep breidde stelselmatig uit met onder andere Mark Braet, Renaat Ramon, kunstschilder Gilbert Swimberghe en Gaby Gyselen, diensthoofd Cultuur bij de provincie West-Vlaanderen. De tentoonstelling Bryggium in 1966 werd een eerste grote overzichtstentoonstelling van internationale hedendaagse kunst in Brugge. Ze werd samengesteld door graaf Philippe d'Arschot de Schoonhoven en georganiseerd door de stad Brugge. In de Stadshallen aan het Brugse belfort waren vooral schilderijen, maar ook sculpturaal werk te zien. Achtentwintig beeldende kunstenaars, waaronder Hugo Claus, Roger Raveel, Asger Jorn en Maurice Wyckaert, presenteerden er hun werk. ¹

Tussen 11 juli en 8 september 1968 werd in de Brugse stadshallen door het stadsbestuur van Brugge en de provincie West-Vlaanderen een overzicht van de plastische kunst in België georganiseerd. Het erecomité (met o.m. Achiel Van Acker, Gaston Eyskens, Frans Van Mechelen, Pierre Vandamme en Fernand Traen) en het selectiecomité met Karel Geirlandt en Emile Langui hadden de intentie om zonder enige voorkeur een overzicht te geven van actuele kunst in België. Willy Van den Bussche, conservator van de provincie West-Vlaanderen, was een van de leden van het uitvoerende comité. De tentoonstelling bestond uit bruiklenen en nieuwe voor de tentoonstelling gemaakte werken. Er waren 86 deelnemers, waaronder Panamarenko, Rik Slabbinck, Pol Spilliaert, Gilbert Swimberghe, Bram Bogart, Marcel Broodthaers, Louis Van Lint, Roger Raveel en Pierre Alechinsky. ¹

Voor deze editie werd een leeftijdsgrens vastgelegd: enkel deelnemers geboren na 1920 mochten deelnemen. 84 kunstenaars presenteerden hun werk in de Brugse Stadshallen tussen 15 juli en 15 september. Bij wijze van uitzondering presenteerde deze Triënnale ook een werk in de openbare ruimte: De Zwanen van Brugge van Roger Raveel, dat al meteen voor controverse zorgde en tot driemaal toe van de Reie werd weggeplukt en teruggezet. Jef Cornelis legde de derde tewaterlating vast op film voor het BRT-programma Zoeklicht. Naast conservator Willy Van den Bussche, provincie West-Vlaanderen, werkte Dirk De Vos, conservator bij de stedelijke musea in Brugge, mee aan deze tweede editie. Dit team gaf ook de derde Triënnale vorm en tegelijk kochten ze voor hun respectievelijke werkgever een selectie van de tentoongestelde actuele werken aan. ¹

Voor de derde Triënnale van hedendaagse kunst in België werd er uitgeweken naar de Beurshalle op het Beursplein. Van 22 juni tot 1 september 1974 presenteerden 44 kunstenaars hun werk. Onder hen: ¹

Bram Bogart, Marcel Broodthaers, Raoul De Keyser, Marcel Maeyer, Panamarenko, Roger Raveel, Pjeroo Roobjee, die tijdens de openingsavond een performance gaf, Paul Van Hoeydonck, die toen al zijn Fallen Astronaut op de maan had laten afleveren, Paul Van Rafelghem, Dan Van Severen, Jacques Verduyn, Marc Verstockt, Marthe Wéry, Roger Wittevrongel. ¹

Na de gemeenteverkiezingen van 1976 en een wisseling in de bestuursmeerderheid, werd geen verdere triënnale meer georganiseerd. Minister van werkgelegenheid en toerisme, Renaat Landuyt (sp.a) stond in 2003 mee aan de wieg van de kunsttriënnale Beaufort aan de Belgische kust. Gezien de impact van een dergelijk grootschalig en laagdrempelig kunstevenement in de openbare ruimte, kondigde hij in 2012 aan de Triënnale van Brugge nieuw leven te willen inblazen indien zijn partij de gemeenteraadsverkiezingen zou winnen. ¹

The text above is adapted from the Wikipedia article “Triënnale Brugge”, available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 licence. ¹

Triënnale Brugge is recorded in open cultural data. The structured record cited below does not describe the practice, and this entry has not yet been reviewed by a person familiar with the tradition. ²

The source record links this tradition to 1 external register, which can be verified through the citation. ²